.
trích... ché..., nghe đến nhức màng tai. Chỗ kia lổm ngổm hàng sọt chim cồng
cộc lông đen như nhọ chảo, không ngớt cựa quậy, mổ vào nhau kêu léc chéc.

- Chim ở đâu mà họ bắt nhiều vậy?

Bấy giờ tôi mới đành chịu
hỏi thằng bé ấy.

- Chim bắt ở sân chim chứ đâu, mậy!

- Sân chim ở đâu?

- Ở chỗ nó ở chứ còn ở đâu!

Thằng bé cười cười, ra vẻ thích thú lắm.
Dường như nó chỉ chờ nghe tôi hỏi để được trả lời, nhưng vẫn còn làm bộ làm
tịch, chưa vội bảo ngay. Hồi lâu, nó mới nói:

- Mấy người đàn bà mặc áo cộc tay đứng dưới
tam bản chở trứng chim kia, là dân hốt trứng chim đồng. Trứng le le, trứng
trích, trứng cò... đẻ rơi trong đồng cỏ, không có chủ. Ai gặp nấy hốt. Hốt
trứng tự do mà! Còn cái ông ngồi bán quạt, tết bằng lông ó rằn, lông chim già
đãy ở chỗ mấy con sếu kia, là chủ vườn cò. Mày biết vườn cò hả? Ừ, vườn cò...
thì chỉ có cò ở thôi. Không nhiều bằng sân chim đâu. Sân chim thì vô phương nói
được. Đủ các thứ chim. Mày thấy mới biết! Mặt trời đã lên cao. Nắng bắt đầu gay
gắt. Cái chợ chim nhóm giữa trời đã có phần bớt huyên náo. Bỗng nghe tiếng
hu... hu... từ đâu vẳng tới. Mọi người còn đang ngơ ngác ngóng lên trời thì từ
dưới đám thuyền có tiếng thét vang dội:

- Máy bay giặc, bà con ơi!

Chợ nhốn nháo như vỡ đám làm chay. Người ta
quýnh quáng chạy tới chạy lui lộn xộn trên khoảng đất trống. Không một lùm cây,
bụi cỏ để lấy chỗ nấp tạm. Nhiều người đàn bà hãi quá, nhảy bừa xuống kênh tìm
một chỗ ẩn mình dưới các gò đất dựa bờ. "Con đầm già đi guốc" bay là
là trên mặt sông, vút qua ngang chợ. Nó cất lên cao, rồi từ từ quay lại lượn
trên chợ một vòng, thả ra những cục gì đen đen. Tôi nằm úp mặt xuống đất, nín
thở chờ nghe tiếng nổ.

- Giặc thả truyền đơn, bà con ơi!

- Đừng sợ, nó không bắn đâu!

-Ai dám nói nó không bắn đó!

Tiếng kêu thét, cãi nhau nghe ran chung
quanh. Tôi nghiêng đầu ngó lên. Những cục đen đen từ trong chiếc thủy phi cơ
thả ra ban nãy đã tan trong gió, bay trắng trời, lấp lánh trong nắng như vảy
cá. Gió thổi giạt những tờ truyền đơn bay đi xa lắc. Ghe xuồng vội vã chèo đi.
Giầm chèo va vào nhau, khua lốp cốp. Chim kêu điếc tai. Tiếng hú, tiếng ì,
tiếng gọi nhau ran mặt nước. Khi tôi chạy xuống bến, trèo lên thuyền thì đã
thấy bộ da cá sấu vắt nằm trước mũi. Tía nuôi tôi cũng vừa quay xong quai chèo
lái. Tôi chụp lấy guốc chèo mũi, quạt mạnh mấy cái, đưa thuyền quay ra cho trôi
xuôi theo dòng. Trong chốc lát, ngoảnh lại thì cái chợ chim đã biến mất chỉ còn
trơ khoảng đất trống và dãy quán lụp xụp đứng buồn thiu.

- Không biết giặc rải truyền đơn nói cái gì?

- Mươi hôm trước, nó cũng rải trên chợ Cái
Rắn. Nó gọi mình đầu hàng!

- Bộ đội mình đâu, sao không đánh nó?

- Chỗ nào cũng chờ bộ đội à? Vậy chứ bà con
mình cụt tay hết rồi sao? Nó vô đây, vác dao vác rựa chém nó ra từng khúc như
khúc chuối, cho bỏ cái thói cướp nước người ta.

- Nghe có lính Bắc Bộ ngoài Cụ Hồ đưa vô rồi
mà!

- Ờ, cũng có nghe đấy!

- Sao lại cũng có nghe? Vô nhiều lắm rồi.
Tướng Vũ Đức chỉ huy. Đâu còn ở mạn trên Phước Long.

Mặt sông vang dậy tiếng người tranh nhau nói.
Ai cũng muốn tỏ ra thông thạo. Ai cũng nói, thành ra không ai nghe ai... Thuyền
chúng tôi cứ xuôi theo dòng nước chèo đi. Tía nuôi tôi định đi về hướng Năm
Căn. ông bàn với má nuôi tôi:

- Năm Căn là xứ tiền rừng bạc biển. Sông rạch
hiểm trở. ở đó toàn là rừng. Rừng đước, rừng mắm, rừng bần... Tây khó bề tới.
Về đó, ta có thể đi đốn củi mướn cho các lò than...

Má nuôi tôi nói xuôi lơ:

- Cái đó tùy ông. ở đâu thì ở, miễn được yên
nơi yên chỗ mà làm ăn. Chứ lênh đênh mãi thế này, tôi e có ngày hai đứa nhỏ
chết lép xác thôi!

Mờ sáng hôm sau, tôi còn đang ngủ trong mui
bỗng nghe thằng Cò gọi giật tôi dậy:

- Mau
ra coi, An ơi! Gần tới sân chim rồi. Đã sáng bét mà mày còn ngủ à?

Tôi
giụi mắt bò ra khoang trước, vốc nước dưới sông lên rửa mặt. Trên vệt rừng đen
ở chỗ con sông ngoặt như lưỡi cưa cá mập chơm chởm dựng đầu răng nhọn đã ửng
lên màu mây hồng phơn phớt. Từ chỗ vệt rừng đen xa tít đó, chim cất cánh tua
tủa bay lên, giống hệt đàn kiến từ lòng quả đất chui ra, bò li ti đen ngòm lên
da trời. Càng đến gần, khi bóng chim chưa hiện rõ hình đôi cánh, thì quang cảnh
đàn chim bay lên giống như đám gió bốc tro tiền, tàn bay liên tri hồ điệp.
Những bầy chim đen bay kín trời, vươn cổ dài như tàu bay cổ ngỗng lướt qua trên
sông, cuốn theo sau những luồng gió vút cứ làm tai tôi rối lên, hoa cả mắt. Mỗi
lúc tôi càng nghe rõ tiếng chim kêu náo động như tiếng xóc những rổ tiền đồng.
Và gió đưa đến một mùi tanh lợm giọng, khiến tôi chỉ chực nôn ọe. Chim đậu chen
nhau trắng xóa trên những đầu cây mắm, cây chà là, cây vẹt rụng trụi gần hết
lá. Cồng cộc đứng trong tổ vươn cánh như tượng những người vũ nữ bằng đồng đen đang
vươn tay múa. Chim già đãy, đầu hói như những ông thầy tu mặc áo xám, trầm tư
rụt cổ nhìn xuống chân. Nhiều con chim rất