ược xây từ hồi nào vậy?

Ông từ mắt mơ màng nhìn về xa xưa nói:

– Sau khi giòng họ Triệu bị người Hán đánh dẹp, dân chúng các nơi kéo về đây họp nhau, thu góp tài vật xây đền. Cho đến nay gần 100 năm rồi. Quý khách đây là con dân Việt hay đệ tử của Âu-lạc?

Đào Kỳ chỉ Tường Qui, Minh Châu giới thiệu:

– Hai vị cô nương đây coi như đệ tử của Vạn-tín hầu.

Còn chàng chỉ Chu Thổ Quan:

– Tiên sinh với tôi đều là đệ tử của Trung-tín hầu.

Ông từ mặt đầy vẻ thiện cảm:

– Thế thì mời quý vị viếng thăm giếng Trường hận là nơi Trọng Thuỷ nhảy xuống tự tử, sau khi đã chôn xác Mỵ Châu.

Ông dẫn năm người đến dưới gốc cây đa thực lớn, chỉ cái giếng khá sâu:

– Đây là cái giếng Trọng Thuỷ đã nhảy xuống tự tử chết theo Mỵ Châu. Từ

ngày đó, trong thành Cổ-loa mọc ra một thứ hoa màu tím, có lấm tấm

trắng. Trong nhuỵ quả hiện ra hình một người đàn ông cúi đầu như khóc.

Người ta đồn đó là hình Trọng Thuỷ, hoa được gọi là hoa Trường-hận.

Tường Qui mắt phượng mở to quát:

– Trọng Thuỷ! Nếu hồn ngươi có sống quanh đây hãy nghe ta nói: Ta chỉ là một cô gái Việt nhỏ bé, tuổi chưa quá 17, nhưng ta đã trải qua nhiều

đêm nhìn trăng uống hận vong quốc. Ngươi được vua An Dương thương yêu,

cho ở rể. Được Mỵ Châu tin tưởng ngươi. Ngươi nỡ lòng nào dẫm lên đại

lượng của vua An Dương, chà đạp lên tình yêu của Mỵ Châu, phá vỡ hết hệ

thống nỏ thần trên thành, ăn cắp bí mật chế nỏ, rồi chiếm nước người...

Dù ngươi hối hận chết đi một lần, chứ chết đi đến một trăm lần cũng

không chuộc được tội ngươi.

Nàng rút kiếm lia một nhát, bao nhiêu hoa Trường-hận trên bờ giếng đứt

sát hết tới tận gốc. Cơn giận hình như chưa hết, mắt phượng sắc như dao, còn nhìn vào những cây hoa nằm dưới đất như muốn băm vằm ra.

Chu Thổ Quan rút trong túi ra một ống tiêu, đưa lên miệng thổi, tiếng

tiêu cao vút lên tận mây xanh, toả vào không gian vô tận, dài liên miên

bất tuyệt. Đào Kỳ nhận ra tiếng tiêu đó là bản Cổ-loa di hận mà nó đã

được nghe cách đây mấy năm ở trên bờ sông Hồng-hà do Nguyễn Tam Trinh

tấu. Có điều Tam Trinh tấu trên sông nước mênh mông. Còn Chu thổ Quan

lại tấu ngay trên cảnh điêu tàn của Cổ-loa, thành ra tiếng tiêu thê thảm như con mất cha, nức nở như tiếng vợ mất chồng và ai oán như thiếu phụ

nhan sắc mặn nồng giữa ngày xuân phải xa tình lang, khiến người ngồi đó

phải cúi đầu khổ não.

Tường Qui rút kiếm chỉ về phương Bắc nghiến răng:

– Đệ tử, Chu Tường Qui, xin thề trước Quốc-tổ, sẽ dùng cả đời để phản

Hán phục Việt. Nếu đệ tử không giữ lời thề, sẽ như cây này.

Nàng rút kiếm chém vèo một cái, cây lúc lác bên cạnh bị tiện trọn từ gốc.

Quách Thiên Lý tay kéo nhị, miệng ca:

Lĩnh Nam anh hùng,

Lĩnh Nam địa linh,

Lĩnh Nam anh kiệt,

Đất Lĩnh Nam chừ! Đã hai trăm năm,

Giặc Hán đến,

Anh hùng đâu?

Điêu tàn thành cổ, nước sông trôi,

Cây cỏ khóc chừ! Người đời vô tình,

Ai đó nghe ta hát chừ! Tỉnh giấc đi thôi,

Ăn ngon chừ,

Mặc đẹp chừ,

Nhà đẹp chừ,

Vợ đẹp chừ,

Cúi đầu như trâu như ngựa,

Non nước điêu tàn, vong quốc mênh mang.

(dịch bài Cổ-loa di hận)

Năm người xuất hồn, như mê như tỉnh. Chu Thổ Quan dẫn bọn Đào Kỳ đi vào giữa thành, chỉ vào lớp tường cao nói:

– Đây là lớp trong cùng của Cổ-loa. Đó là cung điện của vua An Dương.

Ngày nay là nơi đồn trú của một quân Hán. Bọn này chịu quyền điều khiển

của Bình-nam đại tướng quân, chứ không chịu quyền điều khiển của thái

thú. Kìa các vị coi lớp luỹ bên trong cao, rộng hơn lớp luỹ bên ngoài

mấy trượng. Trên có nhà chòi, đó là nơi đặt những dàn nỏ thần của

Cao-cảnh hầu. Triệu Đà đánh bao lần đều bại. Nhưng nhờ Trọng Thuỷ phá

hoại các dàn nỏ, thành ra chúng mới tiến vào dễ dàng như vậy.

Trời đã ngả về chiều, Đào Kỳ khẽ nháy mắt cho Chu Thổ Quan tách ra xa Tường Qui, Minh Châu hỏi:

– Chu tiên sinh, chẳng hay tiên sinh thuộc chi phái nào của phái Cửu-chân?

Chu Thổ Quan thở dài nói:

– Tôi thuộc chi phái Chu trang.

Đào Kỳ tỉnh ngộ:

– Trong chín Lạc-hầu vùng Cửu-chân, thì Chu Khải Anh là người xu phụ

theo thái thú Nhâm Diên, nên có nhiều đệ tử bỏ phiêu bạt khắp nơi. Không biết Chu Thổ Quan là người thế nào với Chu Khải Anh?

Quách Thiên Lý cúi mặt xuống, buồn rầu nói:

– Cũng là Cửu-chân, nhưng công tử là con của Đào hầu, phản Hán phục

Việt, danh vang Lĩnh-nam. Còn thúc phụ của chúng tôi thì làm tôi cho

giặc. Cho nên chúng tôi thà đi ăn mày, chứ không ở trong trang của

người.

Chu Tường Qui thấy Đào Kỳ và vợ chồng Chu Thổ Quan lui ra xa nói chuyện. Nàng đoán rằng họ có nhiều điều bí mật muốn trao đổi với nhau nên lãng

đến chỗ buộc ngựa chờ đợi.

Quách Thiên Lý liếc nhìn Đào Kỳ:

– Năm trước chúng tôi nghe chuyện Đào, Đinh trang bị đánh, Đào, Đinh hầu đều thoát, nhưng không biết phiêu bạt nơi nào. Sau nghe có một số đệ tử thoát thân, ở nhờ Cao-cảnh hầu tại Hoa-lư. Chúng tôi tới nơi tìm, thì

nhị đệ tử là Trịnh Quang nói rằng: Trước khi xảy ra trận đánh cảng Bắc,

Đào hầu dặn rằng, sau này có bị thất lạc, sẽ gặp nhau ở Cổ-loa. Bởi vậy

chúng tôi đến đây giả là phường tấu nhạc bên sông, khắc võ công Cửu-chân lên ống tiêu, hầu người Cửu-chân đến thì nhận ra nhau.