í hướng. Chỉ phút chốc, đã im lặng. Họ chia làm sáu nhóm để cử lấy sáu vị vương. Cuối cùng sáu lạc

vương:

– Nam-hải: Trần Nhất-Gia.

– Quế-lâm: Lương Hồng-Châu.

– Tượng-quận: Hàn Bạch.

– Giao-chỉ: Đặng Thi-Sách.

– Cửu-chân: Đào Thế-Kiệt.

– Nhật-nam: Lại Thế-Cường.

Trần Tự-Sơn nói với Đô Dương:

– Đô hiền đệ. Đạo trị nước lấy khoan hòa, liêm chính làm đầu. Người làm

tướng phải biết lẽ Phân, Hợp. Phân thì bại. Hợp thì thành. Thôi ta để

hiền đệ lo việc lớn.

Quần hùng ngơ ngác nhìn nhau, không hiểu thế nào là phân, thế nào là

hợp. Chỉ có Trưng Nhị, Phương-Dung, Đào Kỳ, Phùng Vĩnh-Hoa tỏ ý hiểu.

Đô Dương kính cẩn hỏi:

– Tiểu đệ ngu tối, không hiểu lẽ Hợp và Phân trong tình thế hiện tại. Mong đại ca chỉ dạy cho.

Trần Tự-Sơn nhìn Đô Dương, Đào Kỳ hỏi:

– Trước đây ta đã giảng cho hai hiền đệ nghe về lẽ Hợp-Phân trong thiên

hạ. Tần Thủy-Hoàng thống nhất thiên hạ. Lẽ Hợp của Tần là: Không còn

cảnh chia xẻ làm nhiều nước, chinh chiến. Tiếng nói trước khác nhau, nay hợp còn một thứ. Pháp chế khác nhau nay còn một loại... Phân của

Thủy-Hoàng là không dung hòa được tình người. Bảy nước Tần, Tề, Yên,

Ngụy, Triệu, Hàn, Sở mỗi vùng khí hậu khác nhau, phong tục có khác. Tư

tưởng con người mỗi thời một biến dạng. Thủy-Hoàng không nhận ra lẽ đó,

bắt trăm nhà nói cùng một tiếng, sống cùng một phong tục. Nhà, nhà bỡ

ngỡ. Bỡ ngỡ thì chống đối. Chống đối thì chỉ trích. Thủy-Hoàng đem sách

đốt đi, chôn học trò. Tưởng với gươm đao có thể khuất phục tư tưởng

thiên hạ. Nếu y khôn, cứ để trăm họ cùng một luật pháp, sống chung, rồi

dần dần cái nào hay sẽ tồn tại. Cái nào dở sẽ biến đi. Y sẽ thành minh

quân. Ngược lại, y muốn trăm họ phải cúi đầu như chó, như lợn. Bởi vậy

quần hùng mới nổi lên chống y. Y bị diệt.

Ngưng một lát, Tự-Sơn tiếp:

– Cao-tổ nhà Hán đánh vào Hàm-dương, diệt Tần. Ban hành Ước pháp tam

chương, thiên hạ qui phục là tại sao? Cao-tổ hiểu lẽ Phân của Tần, lấy

làm lẽ Hợp của mình. Tần hà khắc, bắt trăm họ phải nghĩ theo mình, viết

theo mình, nay ban Ước pháp, giảm hình phạt. Dân chúng như chim trong

lồng được thả ra rừng. Như cá trong chậu, được thả về sông. Vì vậy mà

được thiên hạ. Cái Phân của Cao-tổ, là ngài xuất thân làm đình trưởng,

thất học. Thích rượu, thích gái đẹp. Nhờ tam anh Trương Lương, Tiêu Hà,

Hàn Tín mà được thiên hạ. Khi được nước ngài lo lắng làm sao cai trị

thiên hạ? Ngày đêm lo sợ các tướng phản mình. Ngài tìm tội, bới lỗi từng người, đem chặt đầu. Đó là Phân. Điều này ta đã giảng rồi, Đô hiền đệ

nhắc lại ta coi.

Đô Dương nói:

– Sau khi diệt Hạng-Vũ. Cao-tổ không chịu phong chức tước cho các tướng. Họ không có việc gì làm, chiều chiều ra bãi sông phi ngựa, đua với

nhau. Cao-tổ đứng trên lầu hỏi Trương-Lương Họ hội nhau làm gì vậy?

Trương Lương đáp Họ bàn nhau phản bệ hạ đấy. Cao-tổ thất kinh hỏi Tại

sao họ phản ta?. Trương-Lương đáp: Họ vào sinh ra tử, cùng bệ hạ mưu cầu đại sự. Khi được thiên hạ. Bệ hạ phải biết giang sơn là của chung, chia nhau hưởng. Bệ hạ quên hết công lao của họ. Tự coi giang sơn của mình.

Một tờ giấy, phong cho họ chức tước cũng tiếc. Hàng ngày cứ tìm lỗi,

chặt đầu họ. Thì đương nhiên họ phản bệ hạ, dành lại phần của họ. Cao tổ hỏi: Làm sao bây giờ?. Trương Lương nói: Không khó gì. Bình nhật bệ hạ

ghét ai nhất. Đáp: Bình nhật ta ghét nhất Ung-Sỉ. Trước y theo Hạng-Vũ

vây bắt vợ con ta. Trương Lương nói: Vậy thì thế này: Bệ hạ gọi Ung-Sỉ

vào, phong cho y một chức. Các tướng sẽ nghĩ: Đến như Ung-Sỉ còn được

phong tước. Thì ra Thiên-tử còn suy nghĩ đó thôi. Trước sau gì cũng đến

lượt ta. Sau đó bệ hạ phong cho mỗi người một chức, một tước. Cao-tổ làm theo. Đang Phân Trương-Lương biến thành Hợp.

Trần Tự-Sơn hỏi:

– Bây giờ đến lẽ Phân và Hợp của Lĩnh Nam. Trong các tướng hiện diện,

đều là sư muội, sư đệ của ta. Không ít thì nhiều, do ta đào tạo. Các

ngươi hãy tìm lẽ Phân và Hợp của Lĩnh Nam ta. Không tìm ra, thì Lĩnh Nam không giữ được lâu. Nào Trưng Trắc, sư muội có hùng tâm, tráng chí bậc

nhất, không ai theo kịp. Sư muội thử nói về lẽ Phân-Hợp của đất Lĩnh Nam xem sao?

Trưng Trắc không suy nghĩ, nói liền:

– Đó là điều tiểu muội lo lắng từ lâu. Thời Văn-Lang, đất Lĩnh Nam do

Bách-việt ở. Thời Âu-Lạc, Đồ-Thư lấy mất Nam-hải, Quế-lâm, Tượng-quận,

nngười Việt di chuyển về phương Nam. Còn ai ở lại, bị coi như thú vật.

Đó là Phân. Triệu Đà đánh Âu Lạc, lập Nam-Việt, cho người Việt, người

Hán như nhau. Triệu Đà đã giải được cái Phân tạo thành cái Hợp. Do vậy y cai trị Lĩnh Nam trong một thời. Hán diệt Triệu Đà, muốn người Việt

thành Hán hết, tạo ra hai thứ luật. Người Việt bị coi như trâu, như chó. Đó là cái lẽ Hợp làm cho người Việt biến thành Hán. Song hào kiệt Lĩnh

Nam hô hào Phản Hán phục Việt. Biến Hợp thành Phân. Cho nên nay chúng ta mới đòi được Lĩnh Nam. Cái Phân của chúng ta, do dân chúng Nam-hải,

Quế-lâm, Tượng-quận hiện quá nửa là người Hán. Đó là lẽ Phân. Nếu bây

giờ thừa thắng, chúng ta đánh đuổi, giết chết người Hán. Họ sẽ nổi loạn, đến Lạc-dương cầu viện Quang-Vũ. Quang-Vũ ban sắc chỉ phong cho hào

kiệt ngườ