sáng một cách hơi quá đà làm đám sinh viên nữ vốn đã rất
mệt sau cả ngày đường giờ lại càng rũ xuống. Không thể dội nước lạnh vào sự nhiệt tình hiếu khách của dân bản bằng cách đứng dậy bỏ khỏi chiếu
để vào trong ngủ, mấy cô gái ngồi co cụm một góc, nhai trệu trạo món cơm và thịt ba chỉ luộc nhạt nhẽo.
Đăng quan sát thái độ thiểu não của đám sinh viên nữ bằng cặp mắt bao
dung khó tin, thậm chí còn thoáng thấy tội nghiệp. Ngay cả anh cũng
không thấy vui vẻ gì với những màn xã giao kiểu miền núi này. Nhổm dậy
cầm bát rượu đi mời vòng quanh một lượt cho phải phép rồi đến bên mấy cô gái, anh đặt miếng lá chuối đựng một thứ hỗn hợp lổn nhổn không rõ là
gì xuống trước mặt họ:
- Các bạn chấm thịt lợn với cái này đi, đỡ ngấy hơn.
Trong khi mấy cô khác còn căng mắt nhìn “món quà” trên mặt chiếu tranh
tối tranh sáng với vẻ nghi ngại, Hằng – cô gái chỉ khoác hờ chiếc áo
xanh tình nguyện như một vật trang trí bên ngoài chiếc áo hai dây bằng
thứ vải bắt sáng – đã bạo dạn ấn hẳn miếng thịt vào giữa nhúm gia vị
chấm kia rồi bỏ ngay vào miệng. Gần như cùng lúc, cả Đăng và Phương hốt
hoảng kêu lên:
- Cay đấy!
Dù bật ra rất nhanh nhưng hai người vẫn chậm hơn thứ gia vị kia một
nhịp. Một hỗn hợp bao gồm ớt khô, tỏi và mắc khén đã kịp xộc vào cổ họng Hằng, làm cô nàng ho sặc sụa rồi nấc liên tục. Cô vừa ho nấc vừa la
lối:
- Trời ơi… ặc ặc… sao không nói… hức… sớm.
Nhịp điệu giật cục của câu nói khiến không ai nhịn được cười. Đăng dù cố làm mặt nghiêm cũng phải tủm tỉm. Anh bảo một sinh viên nam chạy vào
lấy thêm nước rồi ngồi xuống giữa đám sinh viên cả nam lẫn nữ, bắt đầu
thu hút họ vào một bài giảng ngoại ngữ kiêm phổ biến kiến thức ẩm thực địa phương:
- Cái gia vị chấm này tiếng Thái gọi là chẳm chéo, người Kinh hay đọc
nhầm là chẩm chéo. Thành phần chính có mắc khén, tức là hạt tiêu rừng,
ớt khô, tỏi. Tuỳ cái cần chấm là cái gì mà họ cho thêm những thứ khác.
Một cô đưa một nhúm nhỏ lên nhấm thử rồi phát biểu ngay:
- Hình như có cả rau mùi tàu.
- Đúng rồi, có mùi tàu – Đăng gật đầu xác nhận – Loại này dùng để chấm thịt lợn luộc. Gọi là chéo hòm pẻn.
Được cung cấp thêm kiến thức, đám sinh viên háo hức chấm thử rồi phát biểu cảm tưởng với nhau:
- Ngon phết, mùi nồng lạ lạ.
- Ừ, hạt tiêu rừng thơm nhỉ.
- Các bạn ăn cả lòng xào măng đi, cũng ngon đấy.
- Vâng, thầy cũng ăn đi ạ.
Chỉ vài câu trao đổi qua lại cũng khiến cảm tình của họ đối với Đăng
được cải thiện hơn hẳn lúc đi đường. Anh quay sang nhìn Phương, không
ngần ngại mỉm cười thêm lần nữa:
- Sao bạn biết là sẽ cay?
- Dạ? – Phương ngớ ra trước giọng điệu và… lúm đồng tiền thoáng hiện ra ở một bên má của vị giảng viên tương lai, mãi mới ngắc ngứ nói tiếp –
Tại… em cảm thấy thế thôi ạ.
Rồi không dám đợi Đăng phản ứng hay trả lời gì, Phương vội vã gắp măng
xào vào bát rồi và như đói lắm. Cô cứ cúi gằm mặt xuống để muốn giấu
gương mặt đỏ bừng mà không biết rằng bóng tối đã làm việc đấy rồi.
Trái hẳn với vẻ e dè của Phương, Hằng và một vài cô khéo miệng liên tục
vặn vẹo Đăng về đủ chuyện trên đời, từ món măng này tên là gì, chế biến
như thế nào mà lại dai dai và có vị gắt thế, đến “thầy” ở lại trường thì dạy lớp nào, thầy có người yêu chưa. Đăng ngồi ung dung trả lời đầy đủ
các câu hỏi cả lặt vặt lẫn hóc búa của đám sinh viên nữ, lúc thì khiến
họ cười ồ vì kiểu nói đùa tỉnh bơ, lúc lại khiến họ ngạc nhiên bởi những kiến thức mà người ta ít kỳ vọng ở một sinh viên vừa tốt nghiệp… Một
lát, cảm thấy việc bồi đắp cảm tình như vậy là đủ, anh co chân lên nhổm
dậy. Ngay lập tức, đám sinh viên cả nam cả nữ nhao lên:
- Thầy đi đâu ạ?
- Thầy ngồi đây với bọn em cho vui.
- Thầy ăn cái này đi ạ. Nãy giờ thầy chưa ăn…
Bao nhiêu níu kéo chân thành nhõng nhẽo khiến việc trở về chỗ cũ bên
cạnh thầy trưởng đoàn trở nên một nhiệm vụ bất khả thi. Đăng bật cười,
thầm nghĩ: Có lẽ phải buông xuôi để mấy đứa quỷ sứ này lôi mình ngồi
xuống thôi. Nhưng đúng lúc đó, ánh mắt anh chạm phải một cảnh tượng nho
nhỏ, hơi kỳ quặc. Quỳnh, giống như vùng lặng gió trong tâm bão, có vẻ
“miễn nhiễm” trước sự sôi nổi của đám bạn xung quanh, đang cắm cúi móc
bông bên trong lớp băng ở tay ra, nhét vào tai.
Đã một tuần trôi qua kể từ khi đoàn sinh viên tình nguyện đặt chân tới
bản, người dân ở đây không còn nhìn những chàng trai cô gái miền xuôi
bằng cặp mắt lạ lẫm nữa. Bọn trẻ con trong bản thậm chí còn thuộc tên và tính nết, thói quen từng người. Anh Trung da đen, cắt tóc rất đẹp nhưng không vui tính tí nào, đứa nào đã ngồi lên ghế cắt tóc mà còn ngọ nguậy sẽ bị anh cốc vào đầu ngay. Anh Bắc gầy nhom thường ngủ dậy muộn nên bị thầy giáo phạt đi dọn vệ sinh. Chị Linh mắt to, hay chăm vườn rau nhưng đến bữa lại chỉ tranh ăn thịt. Chị Hằng rất điệu và sạch sẽ, thường sai các anh xách thêm nước cho chị tắm. Chị Quỳnh thích ăn mặc như con
trai, làm việc nặng rất nhiệt tình nhưng bị sốt hai hôm nay rồi…
Những vết sây sát trên tay Quỳnh không nhiễm trùng, cô bị sốt vì mấy
ngày liền đội nắng lội nước làm cầu qua suối cho dân bản. Như đã phân
công từ nhà, đoà