hông biết phải mình là Chu nằm mộng thấy hóa bướm hay là bướm mộng thấy hóa Chu. Trang Chu với bướm tất có chỗ khác nhau. Cái đó gọi là “vật hóa””.

Giấc mơ hóa thành bướm của Trang Tử gợi ra nhiều câu hỏi trong các lĩnh vực triết học tâm thức, triết học ngôn ngữ, và nhận thức luận. Đây không chỉ là một thành ngữ thường gặp trong tiếng Trung, “mộng hồ điệp” còn lan sang cả các nước phương Tây. Nó được dùng làm một trong các minh họa trong bài luận nổi tiếng “A New Refutation of Time” (một phủ định mới về thời gian) của Jorge Luis Borges, và có thể đã gợi cảm hứng cho truyện ngắn “Polaris” được viết năm 1918 của H. P. Lovecraft.

(32) Trích bài thơ Ly Tư (Xa nhớ) của Nguyên Chẩn, được tác giả làm để tưởng nhớ người vợ đã mất là Vi Tùng.

Bản Hán Việt:

Tằng kinh thương hải nan vi thuỷ,

Trừ khước Vu Sơn bất thị vân.

Thủ thứ hoa tùng lãn hồi cố,

Bán duyên tu đạo, bán duyên quân.

Bản dịch thơ của Điệp luyến hoa:

Từng qua biển lớn, không gì nước,

Chưa đến Vu Sơn, chẳng biết mây.

Lần lữa khóm hoa lười để ý,

Nửa duyên tu đạo, nửa nàng đây!

(33) Hương bồ: là một họ thực vật có hoa thuộc bộ Hòa thảo. Các tên gọi của các loài này là hương bồ, cỏ nến, cỏ lác, bồn bồn. Tên khoa học là Typhaceae.

(34) Hoa phượng hoàng: Phượng hoàng đỏ hay còn gọi sò đo cam ,chuông đỏ, hồng kỳ, đỉnh phượng hoàng, tulip châu Phi, uất kim hương châu Phi. Tên tiếng Anh là African tulip tree, Fountain tree. Tên khoa học là Spathodea campanulata. Cây thuộc họ Bignoniaceae, có nguồn gốc từ Châu Phi. Cây thân gỗ cao 15-20m, thường xanh phân cành, tán lá rậm hình tròn. Lá mọc đối kép lông chim. Hoa lớn đẹp có màu vàng cam. Cây có khả năng thích nghi và tốc độ phát triển rất nhanh, bông nở thành từng cụm, hạt có cánh nên có thể phát tán theo gió.