n cây bên đường thị chúng, coi như giết gà doạ khỉ, nhóc con dám to gan ăn trộm hậu quả sẽ thế này.

Người đi đường vây lại thành vòng tròn, vừa xem vừa chỉ trỏ bàn tán, cô bé cúi thấp đầu khóc sướt mướt, gan lớn thường ngày biến mất không tăm tích. Có người ở khu Trường Cơ đi qua nhận ra cô bé, đây chẳng phải con gái bác Hạ phân xưởng năm đấy sao? Chủ quán nghe vậy mừng rỡ: “Các bác nhận ra con ranh này à? Khéo thật, nhờ các bác chuyển lời tới người nhà, bảo họ đến đưa con bé về. Còn nhỏ thế này đã đua đòi trộm cắp, không dạy dỗ nghiêm khắc sao được?”

Chuyện tốt không ra khỏi cửa, tiếng xấu lan ngàn dặm; người kia mang lời nhắn về, chưa đầy một ngày cả khu Trường Cơ ai cũng biết con gái bác Hạ phân xưởng năm đi trộm đồ trong thành phố bị bắt được, nhà họ Hạ mất mặt vô cùng. Bác Hạ sầm mặt đưa con gái về, khóa trái cửa lại, đánh một trận thừa sống thiếu chết, tiếng khóc thê lương vang vọng mãi.

Không ít người vây quanh cửa nhà họ Hạ xem náo nhiệt, Tần Chiêu Chiêu cũng cùng một đám con nít chạy tới xem. Nghe thấy tiếng Hạ Cầm khóc, cô cũng hết hồn, nhớ hôm trước mình cũng trộm đồ, may không bị bắt, nếu không… Chỉ nghĩ đến đây cũng thấy lạnh sống lưng.

Hạ Cầm chịu đòn của ba xong, tới trường không còn cái thần khí “Tiểu nữ vương” nữa, giờ cô bé chỉ ngồi im cúi đầu, bạn bè cũng không còn ai mon men tới chơi cùng vì ở nhà người lớn vẫn dặn thật kĩ rằng không được chơi với bạn đi trộm đồ. Chẳng ai mong con mình chơi với đứa trẻ mang tiếng, sợ con mình sẽ học theo thói xấu.

Lúc trước, Hạ Cầm thường xuyên kéo bè cô lập bạn cùng lớp như Tần Chiêu Chiêu, đến giờ tới lượt mình bị cô lập. Kỳ thực, Tần Chiêu Chiêu rất cảm thông với cô nhưng không dám biểu lộ ra ngoài, làm sao có thể đồng cảm với kẻ vì mấy tấm bưu thiếp mà đi ăn trộm đây?

Mùa hè năm 1994, Tần Chiêu Chiêu tốt nghiệp tiểu học.

Cô là một trong những học sinh cuối cùng học trong trường dành cho con em nhân viên khu Trường Cơ, sau năm ấy trường đóng cửa. Nguyên nhân do dạo đó chính sách kế hoạch hóa gia đình dần có hiệu quả, tỷ lệ sinh đẻ giảm đi, số trẻ con đến tuổi đi học mỗi năm ít dần, mấy năm liền trường thường xuyên thiếu học sinh. Hơn nữa, đa số giáo viên dạy ở đây không phải người được đào tạo sư phạm bài bản, mới học hết cấp hai, cấp ba, kĩ năng sư phạm rất kém. Cả hai nguyên nhân trên khiến Phòng Giáo dục thành phố quyết định đóng cửa trường, học sinh sẽ chuyển sang các trường tiểu học công lập gần đó.

Hai dãy phòng học từ đó chẳng còn ai dùng tới. Ít lâu sau, cổng chính, cầu thang cũng bị cắt xẻ, trở thành móng cho dãy nhà nhân viên hùn vốn xây. Lúc xây dựng lại, tiếng động cơ gầm rú, thay thế và xóa nhòa hết tiếng ê a đọc sách năm nào.

Ấu thơ theo năm tháng yên ả trôi qua kẽ tay.

Sau khi tốt nghiệp trường tiểu học Trường Cơ, Tần Chiêu Chiêu được vào thành phố học.

Vốn không nhất thiết phải vào tận thành phố học vì khu ngoại thành phía đông cũng có trường trung học. Trường này xếp thứ tám toàn thành nên gọi tắt là Bát Trung, rất tiện cho con em các gia đình sống ở ngoại thành đi học. Trường Bát Trung ngay sát nhà máy Trường Cơ, trẻ con trong khu tốt nghiệp tiểu học Trường Cơ thường chuyển sang học luôn ở đây cho tiện đi lại.

Nhưng điểm thi tốt nghiệp của Tần Chiêu Chiêu rất khá, đủ điểm vào trường Nhị trung trong thành phố. Cứ dựa vào thứ tự trong tên gọi là đủ biết đây là trường tốt của thành phố. Giáo viên ở tiểu học Trường Cơ không phải người được đào tạo sư phạm nên trình độ không quá nổi trội, thành tích dạy và học cũng không cao, học sinh tốt nghiệp ra chẳng mấy ai đủ điểm vào Nhất Trung hay Nhị Trung. Thành tích của Tần Chiêu Chiêu lại đủ vào trường Nhị Trung, chẳng lý gì ba mẹ không để cô đi học ở đó.

Hàng xóm nghe thế cũng kháo nhau Tần Chiêu Chiêu học hành rất khá mới có thể thi vào trường Nhị Trung, chỉ cần chăm chỉ học hành nhất định sau này có thể lên Bắc Kinh học đại học.

Trẻ con ở Trường Cơ không mấy đứa học giỏi, phần vì cơ sở vật chất trường lớp nghèo nàn, phần vì đám trẻ con ở đây chẳng khác bầy dê được thả hoang tự lớn, ham chơi hơn ham học. Mà quan trọng hơn, phụ huynh trong những gia đình công nhân bình thường cũng chẳng kỳ vọng nhiều vào chuyện học hành của con cái.

Đa số phụ huynh khá thờ ơ, được chăng hay chớ với chuyện con cái đi học, chúng còn học được thì nộp học phí cho đi học, không học được nữa thì sớm theo cha mẹ vào nhà máy làm công nhân. “Kháo sơn cật sơn, kháo thủy cật thủy”, sống đâu dựa đấy; đối với các gia đình công nhân, còn chỗ dựa nào lớn hơn là nhà máy này? Hàng năm nội bộ nhà máy cơ khí Trường Thành vẫn tổ chức tuyển công nhân, giải quyết vấn đề việc làm cho một loạt con em công nhân viên chức. Đối với những công nhân sống bám vào nhà máy, cả đời không nhìn xa trông rộng, con cái không thể học tiếp hay thi trượt đại học vào làm trong nhà máy cũng coi như được ôm bát sắt, không phải lo toan một đời. Dân đen chỉ cần ngày ngày yên bình, có cơm ăn áo mặc là đủ thỏa mãn lắm rồi.

Năm Tần Chiêu Chiêu tốt nghiệp tiểu học, chị Tiểu Đan hàng xóm cũng tốt nghiệp trường kĩ thuật của nhà máy, được nhậ