a
Nghĩa miêu, và vừa hát vừa lấy trong hòm các nhạc cụ, kể cả cây miêu hồ
to tướng, mỗi người một thứ, hình thành dàn nhạc đệm, tiết tấu phân
minh, đệm cho lời ca Miêu Xoang.
Gậy thứ nhất đánh sập núi Thái
Hàng, san bằng Giao Châu Loan. Gậy thứ hai đánh sập Lai Châu phủ, khiếp
vía loài bạch hổ. Gậy thứ ba đánh gãy cột chống trời, lộnt ùng phèo lò
bát quái của Lão quân Thái thượng! Mi-ao ~ mi-ao ~
Cái lối diễn
xướng của Miêu Xoang có sức hấp dẫn kỳ lạ. Bọn nha dịch đều là người bản huyện, một nửa đến từ vùng Đông Bắc Cao Mật, người nơi khác không hiểu
họ si mê và gần gũi Miêu Xoang đến mức nào. Ta được Mi Nương dạy nên
biết hát rất nhiều làn điệu Miêu Xoang tuy cảm động nhưng chưa bao giờ
vừa nghe vừa khóc như họ. Ta cũng nhận thấy buổi biểu diễn hôm nay không bình thường, Nghĩa miêu thuộc hàng đại sư của Miêu Xoang. Giọng anh ta
như tiếng chuông rè, giọng kinh điển của Miêu Xoang, mà còn rất điêu
luyện trong kỹ xảo “phiên hoa”: Đưa giọng lên cao một cung bậc nữa trên
cơ sở giọng đã cao hết cỡ. Trong các bậc tài danh của Miêu Xoang, chỉ có hai người hát được như thế: Thường Mậu và Tôn Bính. Sau khi Tôn Bính
chuyển nghề, ngay Mi Nương cũng phải nói rằng, tuyệt kỹ về “phiên hoa”
đã thất truyền. Không ngờ một anh từ đâu tới biểu diễn được. Ta cho
rằng, lối diễn xướng “phiên hoa” của Nghĩa miêu hay tuyệt, có thể sánh
vai với các đại nhã trong cung đình. Ta thấy các nha dịch, kể cả nhanh
nhẹn tháo vát như Lưu Phác, đều như mê đi, miệng hé mở, quên hẳn mình
đang ở đâu! Ta cũng biết, chỉ lát nữa là tất cả bọn họ sẽ gào tướng lên
“Mi-ao ~ mi-ao”, rất có thể còn nhào lộn dưới đất, trèo thoăn thoắt trên cây, biến pháp trường sát khí đằng đằng này thành thiên đường của mèo.
Ta cảm thấy bất lực, không biết nên kết thúc như thế nào? Ta còn thấy
những tên nha dịch đứng gác trên đài cao đã như người mất hồn, đứng im
như bụt. Ơû chỗ cửa lều, Mi Nương đã đế cho lời ca bằng tiếng khóc. Giáp Con thì càng như hóa rồ. Hắn định chạy đến chỗ gánh hát, nhưng bố hắn
nắm áo giữ lại, xem ra Triệu Giáp xa quê đã lâu, trúng độc Miêu Xoang
không nặng, còn giữ được đầu óc tỉnh táo, còn nhớ gánh nặng trên vai
chửa làm tròn. Còn Tôn Bính, ta không nhìn rõ mặt vì vướng lớp vải xô,
nhưng nghe giọng không rõ khóc hay cười của ông ta, đủ hiểu trạng thái
tinh thần của ông ta như thế nào!
Nghĩa miêu vừa hát vừa múa, tà áo bay bay như hai vầng mây trắng, cái đuôi quết đất như một cây gậy
bằng thịt. Anh ta cứ vừa múa vừa hát mê hoặc mọi người, như ma như quỉ
hớp hồn người ta, tự nhiên nhi nhiên từng bước trèo lên sân khấu. Anh ta lên trước, các nghệ sĩ mèo lên theo, thế là một cuộc biểu diễn trời
long đất lở bắt đầu!
Tất cả mọi chuyện đều dở từ con mèo. Trên
sân khấu áo mèo phất phới, dưới sân khấu tiếng mèo lanh lảnh, ta bất
giác nhớ lại lần đầu gặp Mi Nương. Hôm ấy, ta xuống xã bắt bạc trở về,
kiệu của ta đi trên đường lát đá. Buổi chiều mùa xuân có mưa phùn, nên
trời tối sớm. Hàng quán hai bên đường đã lên đèn. Nước mưa đọng trên đá
lát đường, ánh lên màu trắng bạc. Phố vắng, tiếng chân phu kiệu làm rộn
lên bầu không khí tĩnh mịch. Ngồi trong kiệu ta cảm thấy hơi lạnh, trong lòng vấn vương một nỗi buồn. Nghe tiếng ếch nhái kêu rất to trong đầm
gần đó, khiến ta nhớ tới sóng lúa trên cánh đồng ở quê và những con nòng nọc bơi trong nước, không những buồn mà còn thương cảm. Ta những muốn
bọn phu kiệu về cho nhanh, để ta pha một ấm trà, đọc mấy bài thơ cổ, chỉ tiếc nỗi không có người đẹp bên mình. Phu nhân con nhà danh giá, phẩm
hạnh đaon trang, nhưng chuyện phòng the thì lạnh như băng. Ta đã thề với phu nhân, không nạp thiếp, nhưng cảnh chăn đơn gối chiếc ta không chịu
đựng nổi… Giữa lúc đang phiền muộn, ta nghe có tiếng kẹt cửa, nhìn ra
thấy đó là quán rượu, gian hàng tối mờ bay ra mùi thịt rượu thơm phức.
Ta trông thấy một thiếu phụ mặc áo trắng đứng bên cửa, chửi rất tục,
nhưng tiếng thì ròn tan. Tiếp đó, một vật đen sì bay tới đập vào kiệu.
Ta nghe tiếng chửi:
- Đập chết cha con mèo ăn vụng này!
Ta trông thấy con mèo đen vọt tới dưới mái hiên đối diện, liếm mép nhìn ra phố. Phu kiệu quát:
- To gan! Mù hay sao mà dám quăng vào kiệu ông lớn?
Người thiếu phụ vội cúi chào, lời xin lỗi ngọt như mật. Qua tấm rèm, ta thấy
nàng là con người đầy quyến rũ, vẻ yêu kiều bừng sáng buổi chiều hôm. Ta thấy trong lòng lâng lâng, hỏi tùy tùng:
- Quán này bán gì?
- Bẩm ông lớn, quán này nhất huyện về thịt chó, hoàng tửu. Người đàn bà này là Tôn Mi Nương, biệt danh là Tây Thi Thịt Cầy!
- Dừng kiệu – Ta nói – Ta đang đói và lạnh, vào uống bát rượu cho ấm bụng.
Lưu Phác khẽ khuyên ta:
- Bẩm, người ta bảo quí nhân không nên vào nơi bần tiện, tốt nhất là
không nên vào cái quán bên đường này. Theo ý tiểu nhân, ông lớn nên mau
về nhà kẻo bà lớn mong.
- Ngay Đức kim thượng cũng còn vi hành
để thị sát dân tình, chức quan bé nhỏ như ta đâu đán gọi là quí nhân!
Khát thì uống bát rượu, đó thì ăn bát cơm có gì mà ghê gớm?
Kiệu đỗ xuống bên cửa, Mi Nương vội quì xuống. Ta bước ra, nghe nàng nói: