gái, sức yếu,
không cẩn thận sẽ bị tai nạn, bị xe cán thì thế nào?
Thì ra vừa rồi anh không nghe, đang nói chuyện cười mà
nghĩ đến chuyện Thu đi làm thuê. Thu động viên:
- Anh chưa đi làm những việc ấy cho nên anh nghĩ nó
rất đáng sợ, nhưng thực tế thì…
- Anh thì chưa đi làm những việc ấy, nhưng anh thấy
công nhân chuyên chở than ở bến cảng phải kéo xe lên dốc dựng đứng, nếu tay
không khỏe thì cả người lẫn xe lăn xuống sông. Anh cũng đã thấy công nhân xây
dựng xây tường lợp ngói như thế nào rồi, nếu từ trên giàn giáo ngã xuống thì
nguy hiểm vô cùng, không nặng nhọc không nguy hiểm thì công nhân chính đã làm,
không cần thuê lao động phụ làm gì, anh làm sao yên tâm nổi? Liệu mẹ em có yên
tâm được không?
Chắc chắn mẹ Thu không thể yên tâm, mẹ lo Thu đi làm
như thế bị tai nạn lao động, nghe nói làm phụ động mà bị tai nạn sẽ không được
hưởng bảo hiểm lao động, cuộc đời coi như xong. Được mấy đồng tiền còm nhưng
hỏng cả cuộc đời. Nhưng Thu biết mấy đồng tiền còm không nhỏ, không có mấy đồng
ấy thì không mua được gạo, coi như nhịn đói. Hơn nữa, nhà Thu không chỉ thiếu
mấy đồng tiền ấy mà thiếu rất nhiều. Mẹ thường phải phải vay tiền các đồng
nghiệp, hễ lĩnh lương là phải trả nợ, chỉ sau một ngày lĩnh lương lại vay. Nhà
Thu thường đem cho phiếu thịt, phiếu trứng, bởi không có tiền mua. Đội sản xuất
ở nông thôn nơi anh trai Thu lao động thu nhập rất kém, đám thanh niên trí thức
về lao động phải xin tiền bố mẹ mua thóc để xay thành gạo mới đủ cái ăn, vì
công điểm rất thấp, công điểm cả năm không đủ gạo ăn.
Những năm gần đây may mà mỗi vụ nghỉ hè Thu đi làm,
giúp gia đình được ít nhiều. Thu vẫn thường động viên mẹ: “Con đi lao động như
thế chả tốt hay sao? Mẹ có thấy ai bị tai nạn không? Mà có bị tai nạn thì ngồi
nhà cũng làm được việc cơ mà”.
Lúc này thấy Ba nói như vậy, Thu cũng đem cái lí ấy
ra, nhưng anh không nghe lọt, chỉ khẩn thiết nói:
- Em đừng đi làm như thế nữa, nguy hiểm lắm, lỡ xảy ra
việc gì thì khổ cả một đời. Em cần tiền, anh có đây, anh đi dã ngoại thế này
lương khá cao, có cả phụ cấp dã ngoại. Anh có tiền tiết kiệm, em lấy mà trả nợ.
Sau này mỗi tháng anh có thể đưa em từ ba chục đến năm chục đồng, như thế có đủ
không?
Thu không thích như vậy, tưởng như lương anh cao là
diều ghê gớm lắm, có thể nhìn người bằng nửa con mắt, muốn được cứu tế Thu. Thu
trả lời rất kiêu:
- Lương của anh cao là của anh, em không cần tiền của
anh.
- Em… coi như anh cho em vay không được hay sao? Sau
này em ra công tác sẽ trả anh.
- Sau này em có công tác gì? – Thu tự chế giễu. – Bố
em không phải là cán bộ cao cấp, với lại liệu có thể tìm được công việc dã
ngoại hay không. Em về nông thôn sẽ không có cơ hội về lại thành phố. Đến lúc
ấy mẹ không phải cho em tiền mua gạo là may mắn lắm rồi, đâu còn tiền trả nợ.
- Không trả được thì thôi, dù sao thì số tiền ấy anh
cũng không dùng đến, em đừng cố chấp, chỉ vì mấy đồng tiền mà làm mình mang
thương tật, suốt đời phải nằm liệt giường, như thế có phải là khổ hơn không?
Thu nghe anh nói “chỉ vì mấy đồng tiền” cảm thấy anh
xem thường mình, coi Thu như người yêu tiền, Thu bực mình:
- Em là người vì mấy đồng, là người tầm thường thế
đấy. Em thà đi làm thuê, thà vất vả cực nhọc cũng không cần tiền của anh.
Ba tưởng như bị Thu đâm một mũi dao vào tim, không
biết nói gì, chỉ nói khẽ:
- Em… anh…
Một lúc sau anh không nói được gì, trông rất đáng
thương, khiến Thu nghĩ đến con chó con Thu nuôi trước đây bị đội tiêu diệt chó
bắt, bị trói và rọ mõm, kêu không thành tiếng, trông thật đáng thương. Nó nhìn
Thu, cầu cứu Thu, biết bị trói thể nào cũng bị chết.
HAI HÔM SAU chị Mẫn về, trong nhà lại yên tĩnh. “Cái
mặt” của Phần cũng không thấy đâu, đội của Ba hôm ấy cũng phải họp, không còn
thời gian đến. Buổi tối, Mẫn đưa cô giáo Diệp, một đồng nghiệp đến nhờ Thu chỉ
cách đan cửa quần len nam giới.
Thu biết cách đan cửa quần, nhưng cô giáo Diệp không
những hỏi Thu cách đan cửa quần, còn hỏi cửa quần phải đan cao bao nhiêu để cho
chồng tiện mở. Thu cũng học được của người khác, lúc đan không nghĩ phải để cao
bao nhiêu. Lúc này cô giáo Diệp hỏi “tiện mở” làm Thu ngượng đỏ mặt, bối rối:
- Cô để em đan giúp. – Nói xong, Thu nhanh tay giúp cô
giáo Diệp đan.
Cô giáo ngồi chờ Thu đan cửa quần, vừa nói chuyện với
Mẫn:
- Mẫn này, Thu nó vừa đảm đang, vừa xinh đẹp, chả
trách gì bác Trương muốn hỏi Thu cho chú Hai. Thu ơi, em cứ lấy chú Hai nhà chị
Mẫn đi, em về làm dâu bác Trương, bọn chị muốn đan gì cũng tiện, lúc nào cũng
có thể hỏi em.
Mẫn nói:
- Đằng ấy đừng nói vớ vẩn, Thu nó còn trẻ con lắm.
Mẫn thăm dò:
- Thu người thành phố, ăn gạo ngon, làm sao ưng được
người miền núi chúng mình? Người như Thu chắc chắn phải lấy người thành phố, có
đúng không, Thu?
Thu mặt đỏ bừng, nói:
- Em còn nhỏ, chưa nghĩ đến chuyện ấy.
Cô giáo Diệp nói:
- Lấy người thành phố à? Chị tính thế này, đến đội
thăm dò tìm một người, ở đấy có người thành phố đấy. Đến lúc Thu lấy chồng
người thành phố, chúng mình có người giúp đan áo, vẹn cả đôi đư
