béo, uống một hơi rồi tất tả đứng dậy
xách cặp chạy ra bến tàu điện ngầm.
Nhưng phần lớn thời gian, người Pháp thích ngồi rề
rà trong quán nhâm nhi cà phê với mấy viên sôcôla đen hay kẹo truffle mềm, thư
giãn và tán dóc, y như ở Việt Nam.
Những lần rề rà "nhập gia tùy tục" ở những
quán cà phê Paris, tôi thích gọi un noisette, món cà phê giống espresso nhưng
có pha ít kem hay sữa, đơn giản chỉ vì thích được nghe người phục vụ hỏi lại
"Un noisette?" bằng thứ giọng mũi rất đáng yêu của người địa phương.
2g khuya một ngày Paris cuối tuần đẹp trời, sau một
bữa ăn no nê, trong khi chúng tôi nhấm nháp tráng miệng, anh bạn người Pháp tên
Ben gọi một tách cà phê. Thấy tôi tròn mắt nhìn, anh khoát tay: "Không có
cà phê tôi... không ngủ được". Khi được hỏi sao lạ đời quá vậy, Ben cười
"Ở đây ai cũng vậy hết mà!". Quán đông, mãi nửa tiếng sau, anh chàng
phục vụ mới mang cà phê lại, bị cằn nhằn, anh này chỉ nhún vai, cái nhún vai đặc
trưng kiểu Gôloa, với hai vai kéo lên tận mang tai và hai bàn tay ngửa ra, ý
nói "Tôi không biết. Không phải tại tôi". (Nếu bạn muốn thấy cái nhún
vai tương tự, hãy để ý Thiery Henry lúc bị trọng tài thổi phạt khi đá cho
Arsenal). Nhưng tách cà phê sóng sánh thơm phức kia chắc ngon lắm nên Ben không
nhăn nhó nữa, vả lại những anh chàng và cô nàng phục vụ người Paris vẫn nổi tiếng
thế giới vì sự đỏng đảnh.
Tôi trải qua ba tháng uống trà thay cà phê ở xứ
sương mù trước khi đến Ý, "kỳ phùng địch thủ" của Pháp trong việc chiếm
trái tim dân ghiền cà phê. Quả thật, ở quốc gia xinh đẹp này việc uống cà phê
được xem như một môn nghệ thuật. Espresso bạn uống ở khách sạn năm sao nơi khác
có thể được người pha chế lừng danh pha từ máy espresso loại xịn, nhưng tôi mạo
muội nói không thể sánh bằng espresso đậm đặc, đắng và thơm trong tách nhỏ xíu
uống tại một trong những torrefazione bên một cây cầu gỗ với những ngôi nhà kiểu
Phục hưng, do một cô nàng người địa phương tóc đen, mắt cũng đen láy, pha rồi
bưng ra kèm một câu chúc uống ngon miệng bằng tiếng Ý du dương.
(Đặc biệt nữa, nếu không muốn bị dân địa phương cười
thầm, bạn đừng gọi espresso thành expresso, có nghĩa là tàu tốc hành) Nhưng tôi
thấy cappuccino ngon và dễ uống hơn, có lẽ vì loại thức uống này có 1/3
espresso, 1/3 sữa tươi nóng để làm "mềm" bớt vị đắng của cà phê, và
1/3 bọt sữa mịn màng có rắc bột quế hay bột sôcôla xay li ti lên trên. Thức uống
này đã chiếm lĩnh thực đơn từ những quán bar rất "hip" ở trung tâm
Manhattan của New York ồn ào náo nhiệt đến những thị trấn xa xôi quê mùa ở Marốc,
nơi người phục vụ cả đời chưa gặp khách du lịch nước ngoài.
Tôi đo lường sự lịch lãm nổi tiếng thế giới của người
Ý bằng khả năng uống cappuccino rất nhanh nhưng khi uống xong bọt không trắng cả
mép như những "người trần mắt thịt" khác. Du khách đến đây, đặc biệt
là người Mỹ, dù có sang trọng cách mấy cũng hay bị cho là "nhà quê"
vì quen gọi cappuccino sau bữa trưa hoặc bữa tối, mà theo dân địa phương là
không đúng điệu chút nào. Người Ý chỉ uống món này trong bữa sáng hoặc dành thời
gian riêng trong ngày để thưởng thức cappuccino như một món riêng biệt, và đặc
biệt rất chăm chút bọt sữa, không bao giờ hớt bỏ hay khuấy bọt hòa lẫn vào cà
phê vì làm như vậy mất hết "tinh túy" của thức uống này mất rồi.
Nếu quá nhiều caffeine trong cơ thể làm bạn
"tim đập chân run" không còn sức lang thang qua những con phố cổ nhỏ xíu
đáng yêu ở Ý, hãy chuyển sang dùng caffè hag, tức cà phê không có caffeine, hoặc
granita di caffè con panna, tức cà phê nóng pha ít đường, đổ vào khay đá tủ lạnh
qua đêm cho đông lại, khi uống mới bỏ vào máy xay nhuyễn với ít nước rồi rồi đổ
đầy vào ly, phía trên cho thật nhiều kem tươi ngon béo. Những ngày hè nóng nực,
du khách và dân địa phương ngồi lười biếng trong cái nắng tháng bảy đổ lửa của
mặt trời phương Nam, vừa uống món cà phê có cái tên dài ngoằng này vừa nhìn thế
giới chậm chạp trôi qua.
Nhưng "đi uống cà phê" ở Amsterdam lại là
chuyện khác.
Trước khi sang Hà Lan, tôi vẫn biết Amsterdam là một
trong những thành phố "quậy" nhất châu u nhưng không ngờ lại tự do đến
mức này. Thủ đô nhỏ bé này có cả một hệ thống hơn 300 quán cà phê được cấp giấy
phép cho khách mua và hút các loại thuốc phiện nhẹ, cần sa (marijuana, weed,
grass, hash, cannabis). Việc hút những loại ma túy nhẹ đã được chính phủ hợp
pháp hóa từ năm 1976, dĩ nhiên chỉ dành cho người trên 18 tuổi và với liều lượng
dưới 5gr mỗi lần, đặc biệt những quán này không được bán bia rượu hay bất cứ thức
uống có cồn nào khác. Lý lẽ đưa ra nghe chừng cũng khá hợp lý: nếu được phép
hút những loại thuốc phiện nhẹ tại một nơi được quản lý đàng hoàng, sẽ không ai
ra đường mua những loại ma túy gây nghiện nặng như heroin hay cocaine của những
kẻ buôn bán bất hợp pháp, bằng chứng là tỉ lệ người nghiện ma túy ở Hà Lan luôn
ít hơn gấp nhiều lần so với Mỹ và nhiều nước khác.
Nhưng trộm nghĩ những điều luật tương tự chỉ có thể
được áp dụng ở những nơi ý thức thật sự cao mà thôi, nếu không rất dễ biến
thành con da