a chúng tôi chỉ có một mục đích thôi và tôi sẽ tự trách mình nếu không hoàn thành sứ mạng. Tôi xin ông bớt căng thằng… Tất cả những gì chúng tôi yêu cầu ở ông, các bạn tôi đây và chính thôi nữa, đó là đồng ý cho chúng tôi một cuộc nói chuyện…ơ…riêng và bí mật… Ông có hiểu điều tôi muốn nói không?

– Những người lương thiện không hành động như các ông – Faltière cáu gắt.

– Đúng thế. – Gã có râu mép thừa nhận. – Chúng tôi có phương thức làm hơi đặc biệt một tí, nhưng chúng tôi buộc phải hành động một cách kín đáo nhất. Đó cũng là khía cạnh phiền phức cho nghề nghiệp của chúng tôi. Biết sao được. Thật không may, nghề nào cũng có khó khăn riêng của nó.

Vừa đổi giọng nói, hắn chỉ tay vào khung ảnh treo trên tường của phòng sinh hoạt. Đó là một bức ảnh thư pháp mà Faltière đã sáng tác ba năm trước trong lúc rảnh rỗi, những chữ màu đen và vàng như tô điểm bằng các đường chỉ đỏ. Bài văn đó như sau:

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG SỰ CÔ ĐƠN,

NGƯỜI MẸ CỦA TÔI…SỰ CÔ ĐƠN

NGƯỜI MẸ CỦA TÔI… HÃY KỂ LẠI

CHO TÔI NGHE VỀ CUỘC ĐỜI TÔI

MILOSZ

Gã râu mép phát biểu và tuyên bố:

– Một ý tưởng tuyệt đẹp đấy. Thế Milosz là ai vậy?

Rất ngạc nhiên, Faltière gay gắt trả lời:

– Đó là hai câu thơ trích từ một bài thơ của Milosz. Milosz là một thi sĩ người Lit-va nói tiếng Pháp đã chết vào năm 1939.

– Tôi rất tiếc là không được biết ông ta đấy. – Gã có râu mép thừa nhận. – Tôi thiết nghĩ ông đã viết lại các câu thơ này là vì chúng làm ông thích thú đúng không?

– Hoàn toàn đúng.

– Rất tuyệt. Tôi yêu những kẻ thích sự cô đơn. Đó là một món cao cấp vượt quá khả năng của tôi đấy, nhưng tôi rất có cảm tình với các kẻ yêu thích sự cô đơn. Tôi không biết ai đó đã nói rằng: “nỗi cô đơn là sức mạnh của những kẻ mạnh…”

Faltière bống thấy ngán ngẩm và anh đến ngồi xuống chiếc ghế trường kỷ của phòng khách. Lưng thằng, hai nắm tay đặt lên đùi, anh nói với vẻ châm chọc:

– Nếu đây là cuộc nói chuyện mà các ông muốn, thì thôi đồng ý. Nào, tôi nghe các ông nói đây…

Gã có râu mép cố mỉm cười, nhưng cặp mắt xám của hắn không ấm áp hơn.

– Ông Falt,- hắn bắt đầu dạo bước quanh phòng khách vừa nói, – tôi không biết thi sĩ Milosz nhưng không có nghĩa là tôi thất học. Tôi đọc nhiều, ông hãy hình dung xem, các tuần báo, nguyệt san và thậm chí ngay cả các tạp chí có lượng xuất bản khiêm tốn. cách đây ba tuần tôi đã rất thích thú tìm hiểu bài viết mà ông cho đang trong Tập San Đương Đại (Cahiers Contemporains), ông còn nhớ nó chứ? Bài viết có tựa laf: “Các nước châu Âu hợp nhất (Thống nhất châu Âu). Một ảo tưởng ngu xuẩn”.

– Ông biết chọn sách tốt để đọc. – Faltière nghiến răng gay gắt.

– Có nguy cơ khiến ông bực mình. – Gã có râu mép nói tiếp. – Cho phép tôi nói với ông là tôi hoàn toàn đồng ý với các ý tưởng của ông về vấn đề đó. Và thậm chí tôi có thể nói điều thú vị nhất là được dịp học về vấn đề này.

– Ông thấy là tôi đang cảm động về điều ông nói?

– Các yếu tố nào đã gợi hứng cho ông nghiên cứu đề tài đó một cách quá vững chắc và sáng suốt như thế?

– Ông muốn ngụ ý gì?

– Có phải là ông đẫ viết bài báo đó theo đơn đặt hàng, hay nó là một đề tài mang tính riêng tư của cá nhân ông?

– Tôi vẫn không hiểu ý ông. Tôi không bao giờ viết theo yêu cầu. Địa vị cá nhân tôi cho phép tôi phát biểu ý kiến của mình với tất cả quyền tự do, độc lập.

– Nói một các khác, và nếu như tôi không lầm, thì điều đó có nghĩa là các tư tưởng mà ông khai triển trong bài nghiên cứu đang được chú ý đó, là các ý tưởng thuộc về riêng ông?

– Dĩ nhiên!

– Tuyệt lắm. – Gã có râu mép kết thúc với vẻ tự tin.

Gã tiến vài bước về hướng phòng khách, vừa nhìn chăm chú vào Faltière, nói tiếp:

– Khúc mở đầu ngắn này có tầm quan trọng của nó, như ông sẽ thấy. Bởi vì tôi có một đề nghị với ông… Như tôi đã nói đó, các lý lẽ mà ông trình bày rất rõ ràng và thích đáng nhằm đánh đổ huyển thoại các nước châu Âu thống nhất. Phản ánh xuất sắc quan điểm riêng của chúng tôi về chuyện nay. Tuy nhiên, điều mà chính tôi lấy làm tiếc đó là ông cho đăng một bài viết quan trọng như vậy trong một tạp chí mà hầu như không có độc giả nào. Nếu các thông tin của tôi chính xác thì “Tập San Đương Đại” chỉ được in có ba ngàn bản. Ông có thấy buồn cười không?

– Tôi cóc cần số lượng. Nỗi lo duy nhất của tôi là chất lượng.

– Đó là một sai lầm. – Gã có râu mép hống hách tuyên bố. – Ông là nạn nhân của một thành kiến, số lượng và chất lượng không thẻ không hòa hợp. Nhưng hoàn toàn ngược lại. Chính những kẻ thất bại văn chương, những tên trí thức túng thiếu mới tự an ủi mình bằng việc tuyên bố là một trăm độc giả còn tốt hơn một trăm ngàn. Đó là quan điểm của những kẻ tầm thường.

– Cứ cho là vậy. – Faltière nói.

– Vậy đây là đề nghị của tôi. – Gã râu mép phát biếu.

Gã đánh dấu bằng một thời gian dừng lại để tạo vẻ quan trọng cho lời phát biểu tiếp theo:

– Chúng tôi sẵn sàng cung cấp cho ông các phương tiện vật chất đáng kể cho phép ông truyền bá tư tưởng chính trị của mình trên quy mô lớn, điều đó làm ông quan tâm chứ?

Faltière cố nặn ra một nụ cười mỉa mai và trịnh thượng, nhưng điệu bộ của anh hầu như chỉ